fbpx
2 grudnia 2022
Valetta – historia, architektura, zabytki.

Valetta – historia, architektura, zabytki.

Valetta to miasto wyj膮tkowe pod wieloma wzgl臋dami. Bogata historia i zachwycaj膮ca architektura to nie wszystkie powody, by odwiedzi膰 stolic臋 Malty. Valetta wiedzie prym w kilku kategoriach. Po pierwsze jest najbardziej wysuni臋t膮 na po艂udnie stolic膮 Europy.

Wybrze偶e Valetty

Po drugie najbardziej nas艂onecznionym europejskim miastem. Ponadto jej niezwyk艂e pi臋kno doceni艂o UNESCO, kt贸re na list臋 wpisa艂o ca艂y zesp贸艂 miejski. 

Historia Valetty

Stolica Malty swoje istnienie zawdzi臋cza zakonowi joannit贸w, kt贸rzy tam przybyli w 1530 r. z inicjatywy papie偶a Karola V. Pocz膮tkowo za siedzib臋 obrali nadmorsk膮 miejscowo艣膰 Birgu. W 1557 r. na wielkiego mistrza zakonu zosta艂 wybrany Jean Parisot de la Valette, kt贸ry snu艂 wizj臋 wzniesienia nowego miasta – fortecy. Pocz膮tkowo plany pokrzy偶owa艂o mu wielkie obl臋偶enie Turk贸w w 1565 roku.

Jednak z wielu uliczek w Valetcie

Budow臋 rozpocz臋to dopiero w 1566 r. Wybrano strategiczna lokalizacj臋 na p贸艂wyspie Sciberras, kt贸ry wznosi si臋 60 metr贸w nad wodami Morza 艢r贸dziemnego. Plan miasta zaprojektowa艂 w艂oski architekt Francesco Laparelli – ucze艅 Micha艂a Anio艂a. Stolica zosta艂a nazwana na cze艣膰 inicjatora jej powstania. Projekt miasta opiera艂 si臋 na planie hippodamejskim, zak艂adaj膮cy wytyczenie ulic pod k膮tem prostym.

Przej艣cie do Teatru w Valecie

Drugim kamieniem milowym w dziejach Malty i jej stolicy by艂o podbicie tego ma艂ego pa艅stewka przez Brytyjczyk贸w w XIX w. Dla Wielkiej Brytanii Malta by艂a strategiczn膮 koloni膮 i wa偶n膮 baz膮 marynarki brytyjskiej. To sprawi艂o, 偶e w czasie II wojny 艣wiatowej ten niewielki wyspiarski kraj by艂 zaciekle bombardowany. Dow贸dztwo alianckie wybra艂o Malt臋 na swoje centrum dowodzenia. Na Malt臋 spad艂o oko艂o 6600 ton bomb powoduj膮c ogromne zniszczenia.

Malta odzyska艂a niepodleg艂o艣膰 w 1974 roku. Wtedy powsta艂a Republika Malty, a Valetta zosta艂a jej stolic膮. Brytyjski okres w dziejach Malty odcisn膮艂 jednak swoje pi臋tno. J臋zykiem urz臋dowym na Malcie do tej pory pozostaje angielski.

Zachwycaj膮ca architektura

Valetta za spraw膮 niezwyk艂ego zag臋szczenia zabytkowych budowli cz臋sto jest okre艣lana jako „muzeum pod go艂ym niebem”. W obr臋bie miasta znajduje si臋 320 obiekt贸w obj臋tych ochron膮. Wi臋kszo艣膰 z nich zosta艂a wzniesiona jeszcze przez szpitalnik贸w.

Na szczeg贸ln膮 uwag臋 zas艂uguje bogata ornamentyka, liczne zdobienia oraz kunszt detali architektonicznych wielu kamieniczek. Warto uda膰 si臋 na nie艣pieszny spacer w膮skimi uliczkami miasta, 偶eby podziwia膰 pi臋kno starych budynk贸w, kt贸re s艂yn膮 ze zdobionych, kolorowych balkon贸w oraz licznych figurek 艣wi臋tych oraz innych detali o charakterze religijnym.

Najwa偶niejsze zabytki

Za serce miasta uchodzi Ulica Republiki. To tam jest najwi臋ksze nat臋偶enie ruchu turystycznego. Warto jednak zboczy膰 z g艂贸wnego duktu, 偶eby m贸c napawa膰 si臋 pi臋knem licznych zabytk贸w. Zwa偶ywszy na histori臋 Malty, do艣膰 oczywistym jest, 偶e w jej stolicy znajdziemy mn贸stwo zabytkowych 艣wi膮tyni.

Valetta po zmierzchu

Do najcz臋艣ciej odwiedzanych nale偶膮: konkatedra 艣w. Jana (posiada jedno z najwspanialszych barokowych wn臋trz na 艣wiecie), ko艣ci贸艂 艣w. Augustyna oraz prokaterda 艣w. Paw艂a. Zamo偶ni joannici wznosili tzw. zajazdy, czyli okaza艂e budowle o charakterze pa艂acowym. Zakonnicy byli przydzielani do nich wed艂ug pochodzenia. Z o艣miu ocala艂o pi臋膰.

Za najpi臋kniejszy uchodzi Zajazd Kastylijski – obecnie siedziba premiera Malty. Warte odwiedzenia jest Narodowe Muzeum Archeologii, gdzie znajdziemy elementy najstarszych budowli na 艣wiecie – megalitycznych 艣wi膮ty艅. Do wa偶niejszych obiekt贸w r贸wnie偶 nale偶膮: Pa艂ac Wielkich Mistrz贸w, Biblioteka Narodowa Malty, Fort 艣w. Elma i Casa Rocca Piccola, czyli pa艂ac malta艅skiej arystokracji.

G艂贸wne wyj艣cie z Valetty

Valetta, pomimo niewielkich rozmiar贸w, zasobno艣ci膮 zabytk贸w i atrakcji turystycznych przebija niejedno wielkie europejskie miasto. Stolica Malty z pewno艣ci膮 oczaruje ka偶dego go艣cia, a wyprawa do tego wyspiarskiego kraju, b臋dzie obfitowa艂 w liczne prze偶ycia i wspomnienia.

Do艂膮cz do dyskusji